Każdy projekt dotyczący e-faktur kończy się tak samo: plikiem, który trzeba przechowywać w niezmienionej postaci przez lata. Jednak w większości projektów związanych z zapewnieniem zgodności z przepisami budżet przeznacza się na wystawianie i rozliczanie faktur, a archiwizację traktuje się jako coś, co system ERP „i tak już robi”. W niniejszym przewodniku wyjaśniono, jakie są rzeczywiste wymagania dotyczące archiwizacji faktur elektronicznych w UE i krajach Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) w 2026 r.: jak długo faktury muszą być przechowywane w poszczególnych krajach, co w praktyce oznaczają pojęcia integralności i autentyczności, kiedy wymagany jest podpis cyfrowy lub kwalifikowana pieczęć elektroniczna oraz gdzie dane mogą być fizycznie przechowywane. Przewodnik ten jest przeznaczony dla specjalistów ds. zgodności z przepisami oraz kierowników działów IT, którzy potrzebują jednego źródła informacji przed zatwierdzeniem projektu archiwum.
W systemie papierowym „przechowywanie faktur” oznaczało szafkę na dokumenty i harmonogram przechowywania. W ramach obowiązkowej e-fakturowania archiwizowanym obiektem jest plik danych o ustalonej strukturze (UBL, CII, XRechnung, Factur-X, FA(3) lub krajowy format XML), często zawierający identyfikator nadany przez organ podatkowy, łańcuch skrótów lub pieczęć kryptograficzną. Organy podatkowe oczekują, że będą mogły ponownie zweryfikować ten plik – a nie jego wydruk w formacie PDF – nawet wiele lat po dokonaniu transakcji. Zmieniły się jednocześnie trzy rzeczy:
Jeśli wciąż analizujesz, które przepisy mają zastosowanie do Twojej grupy, zacznij od naszego kompletnego przewodnika po globalnej zgodności w zakresie e-fakturowania. Niniejszy artykuł zagłębia się o jeden poziom dalej w zasady dotyczące przechowywania i integralności, które wykraczają poza sam okres obowiązywania przepisów.
Dyrektywa UE w sprawie VAT (2006/112/WE, zmieniona dyrektywą 2010/45/UE) określa wspólne ramy, na których opierają się przepisy każdego państwa członkowskiego.
Artykuł 233 wymaga, aby autentyczność pochodzenia, integralność treści i czytelność faktury były zapewnione od momentu wystawienia do końca okresu przechowywania. Wybór metody pozostawia przedsiębiorstwu, ale wymienia trzy, które są zawsze akceptowane:
W praktyce podpis cyfrowy jest jedną z opcji, a nie ogólnym wymogiem UE. Obowiązkowe jest natomiast wykazanie, w odniesieniu do każdej zarchiwizowanej faktury, która z tych trzech metod zapewniła jej ochronę oraz że ochrona ta utrzymywała się przez cały okres przechowywania.
Artykuły dotyczące przechowywania określają podział obowiązków. Każdy podatnik musi przechowywać kopie wystawionych i otrzymanych faktur (art. 244). Państwo członkowskie określa okres przechowywania (art. 247) i może wymagać, aby faktury były przechowywane w formie, w jakiej zostały wysłane lub otrzymane, co w przypadku e-faktur oznacza oryginalne dane strukturalne. Państwa członkowskie mogą zezwolić na przechowywanie poza swoim terytorium, ale zazwyczaj tylko wtedy, gdy faktury pozostają w pełni dostępne online dla organu podatkowego, a niektóre wymagają uprzedniego powiadomienia. Pakiet „VAT w erze cyfrowej” (ViDA), przyjęty w marcu 2025 r., ujednolica definicję e-faktury w oparciu o normę EN 16931 i wprowadza sprawozdawczość cyfrową od 2030 r., ale nie ujednolica okresów przechowywania. Okresy te pozostają regulowane na poziomie krajowym, dlatego też w poniższej tabeli nadal występują różnice od czterech do dziesięciu lat w obrębie jednego rynku wewnętrznego.
Poniższa tabela zawiera podsumowanie ogólnych zasad dotyczących faktur VAT. Dłuższe okresy często mają zastosowanie w przypadku dóbr kapitałowych, nieruchomości, trwających kontroli podatkowych oraz zawieszonych terminów przedawnienia, a przepisy prawa rachunkowości często przewidują dłuższe okresy niż przepisy dotyczące podatku VAT. Przed ustaleniem zasad usuwania dokumentów należy zawsze sprawdzić aktualne przepisy; niektóre z tych danych uległy zmianie w ciągu ostatnich 24 miesięcy.
| Kraj | Ogólny okres przechowywania faktur | Liczone od | Co musi zawierać archiwum / istotne zasady |
|---|---|---|---|
| Niemcy | 8 lat (§ 14b UStG, od 1 stycznia 2025 r.); 10 lat w przypadku ksiąg i rachunków (§ 257 HGB) | Koniec roku kalendarzowego wystawienia | Strukturalny plik XML musi być przechowywany w niezmienionej postaci (GoBD, pismo BMF z dnia 15 października 2025 r.); sam plik PDF nie jest wystarczający; przechowywanie w Niemczech lub w innym kraju UE z pełnym dostępem zdalnym |
| Francja | 6 lat dla celów podatkowych (LPF art. L102 B), wydłużone do 10 lat dla dokumentów, których okres przechowywania upływa po 1 stycznia 2027 r. (ustawa 2026-534 z dnia 25 czerwca 2026 r., art. 36); 10 lat w przypadku dokumentacji księgowej (C. com. L123-22) | Zakończenie roku obrotowego / ostatni wpis | Należy przechowywać fakturę referencyjną w formacie wymienianym za pośrednictwem systemu PA (Factur-X, UBL lub CII) wraz z dowodami ścieżki audytu; archiwa zgodne z normami AFNOR NF Z42-013 / NF 461 stanowią uznany standard |
| Belgia | 7 lat (art. 60 Kodeksu VAT); przedłużenie do 10 lat z 2022 r. zostało uchylone i ma zastosowanie do podatku VAT naliczanego od 1 stycznia 2023 r. (okólnik 2026/C/31) | 1 stycznia następującego po roku wystawienia | Faktury Peppol BIS w ramach obowiązku B2B z 2026 r. muszą być przechowywane w uporządkowanej formie; e-raportowanie od 2028 r. dodaje zgłoszone dane do ścieżki audytu |
| Polska | KSeF przechowuje faktury w formie ustrukturyzowanej przez 10 lat (art. 112aa ustawy o VAT); po upływie tego okresu lub w przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe nie uległo jeszcze przedawnieniu, podatnik przechowuje je | Koniec roku wystawienia | Przechowywanie w KSeF zwalnia podatnika z obowiązku przechowywania faktur KSeF; faktury wystawione poza systemem KSeF (tryby offline, B2C, nabywcy zagraniczni) podlegają standardowej zasadzie 5-letniego okresu przechowywania od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy |
| Hiszpania | 4 lata w przypadku podatku VAT (termin przedawnienia); 6 lat w przypadku ksiąg rachunkowych (art. 30 Código de Comercio) | Koniec okresu rozliczeniowego / ostatni wpis | Rejestry faktur w systemie Verifactu oraz nadchodzący obowiązek B2B (od 6 października 2027 r.) wymagają rejestrów zabezpieczonych przed manipulacją; zapoznaj się z naszym przewodnikiem dotyczącym wymogów w Hiszpanii |
| Włochy | 10 lat (art. 2220 Kodeksu cywilnego) | Data ostatniego wpisu | Wszystkie faktury B2B przechodzą przez system SDI, ale każda strona musi prowadzić własne archiwum „conservazione a norma” z podpisem cyfrowym, sygnaturą czasową i instrukcją przechowywania |
| Holandia | 7 lat (art. 52 AWR); dłużej w przypadku nieruchomości | Koniec roku obrotowego | Przechowywanie za granicą jest dozwolone, o ile organ podatkowy zachowuje dostęp |
| Portugalia | 10 lat (art. 52 CIVA) | Koniec roku | Aby faktury w formacie PDF były ważne jako e-faktury, od 1 stycznia 2026 r. muszą być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub pieczęcią |
| Węgry | 5 lat w przypadku podatku VAT; 8 lat w przypadku księgowości | 1 stycznia roku następującego po wystawieniu | Obowiązkowe jest zgłaszanie faktur w czasie rzeczywistym (Online Számla); samo wystawianie e-faktur jest dobrowolne, a jako metody zapewnienia integralności stosuje się kwalifikowany podpis elektroniczny (QES), kontrole biznesowe lub EDI |
| Arabia Saudyjska | 6 lat; 11 lat w przypadku dokumentacji związanej z nieruchomościami | Koniec okresu podatkowego | Pliki XML muszą być przechowywane wraz z pieczęcią kryptograficzną, identyfikatorem UUID, skrótem i kodem QR; dokumentacja musi być dostępna na terenie Królestwa |
| Zjednoczone Emiraty Arabskie | 5 lat; 7 lat w przypadku nieruchomości (decyzja Rady Ministrów nr 74/2023, art. 3); okres ten ulega przedłużeniu w trakcie kontroli | Koniec okresu podatkowego | MD 243/2025 art. 11 wymaga przechowywania „na terenie państwa”; wytyczne Ministerstwa Finansów wyjaśniają, że serwery za granicą są dopuszczalne, o ile dokumentacja jest dostępna i możliwa do odtworzenia dla Urzędu Skarbowego |
| Egipt | 5 lat | Koniec roku podatkowego | Każda e-faktura B2B, nota kredytowa i debetowa musi zostać podpisana cyfrowo (moduł HSM lub token USB) przed przesłaniem do urzędu skarbowego (ETA) |
Warto zwrócić uwagę na dwie tendencje. Po pierwsze, UE zmierza w kierunku wydłużania okresu przechowywania dokumentów podatkowych (Francja), jednocześnie skracając ogólny okres przechowywania faktur w przypadkach, gdzie logika dokumentów papierowych nie ma już zastosowania (Niemcy, Belgia). Po drugie, systemy krajów Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) przewidują krótszy okres przechowywania dokumentów papierowych, ale są bardziej rygorystyczne pod względem formy: archiwa w Arabii Saudyjskiej i Egipcie muszą przechowywać podpisany dokument dokładnie w takiej postaci, w jakiej został zatwierdzony, co wyklucza „regenerowanie” faktury na podstawie danych z systemu ERP w momencie kontroli.
Okresy przechowywania łatwo jest określić, ale trudno udowodnić ich przestrzeganie. Gdy audytor podatkowy w 2034 r. wyciąga e-fakturę z 2027 r., zazwyczaj sprawdza cztery rzeczy.
W przypadku formatów hybrydowych, takich jak ZUGFeRD i Factur-X, należy zachować zarówno plik kontenerowy PDF, jak i osadzony w nim plik XML; to właśnie plik XML stanowi część mającą znaczenie prawne. Jeśli faktury są konwertowane do formatu wewnętrznego w celu przetworzenia, niemieckie przepisy GoBD wymagają, aby zarówno wersja oryginalna, jak i wersja przekonwertowana były przechowywane pod jednym indeksem. Drukowanie otrzymanej e-faktury i archiwizowanie jej papierowej wersji jest wyraźnie zabronione. Nasze porównanie formatów XRechnung, ZUGFeRD i Factur-X wyjaśnia, jakie dane zawiera każdy z nich, a tym samym, co należy archiwizować.
W tym miejscu istotne znaczenie ma metoda określona w art. 233. Podejście oparte na kontrolach biznesowych wymaga, aby dokumenty ścieżki audytu i dzienniki przetrwały tak długo, jak sama faktura. Podejście oparte na podpisie wymaga podpisu, łańcucha certyfikatów oraz, w przypadku długich okresów, ponownego oznaczania datą i czasem lub pieczęci na poziomie archiwum, tak aby podpis pozostawał weryfikowalny po wygaśnięciu certyfikatu. Systemy rozliczeniowe wykonują część tej pracy za Ciebie: faktura saudyjska zawiera pieczęć kryptograficzną ZATCA oraz skrót łączący ją z poprzednią fakturą, faktura polska zawiera numer KSeF i oficjalne potwierdzenie odbioru (UPO), a faktura francuska zawiera statusy cyklu życia wymieniane za pośrednictwem PA. Zarchiwizuj te tokeny wraz z fakturą; są one najtańszym dowodem integralności, jaki kiedykolwiek uzyskasz.
Czytelność oznacza, że człowiek może to odczytać, co w przypadku XML-a oznacza arkusz stylów lub przeglądarkę, która wyświetla zarchiwizowane dane bez ich zmiany. Odtwarzalność oznacza, że organ podatkowy może otrzymać plik w jego oryginalnej formie w rozsądnym terminie, a niektóre administracje (Francja, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabia Saudyjska) oczekują eksportu w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, a nie zrzutów ekranu.
Zasady dotyczące lokalizacji danych są najczęściej pomijane. Niemcy zezwalają na przechowywanie danych w dowolnym miejscu w UE z pełnym dostępem zdalnym; Holandia zezwala na przechowywanie za granicą, o ile organ podatkowy zachowuje dostęp; ustawodawstwo Zjednoczonych Emiratów Arabskich mówi o przechowywaniu „na terenie państwa”, podczas gdy wytyczne Ministerstwa Finansów dopuszczają serwery zagraniczne, pod warunkiem że dokumentacja jest dostępna i odtwarzalna dla Federalnego Urzędu Podatkowego; Źródła saudyjskie różnią się co do tego, czy serwery muszą fizycznie znajdować się w Królestwie, czy też wystarczy, że są z niego dostępne. Międzynarodowe archiwum wymaga zatem oznaczeń lokalizacji dla poszczególnych krajów, a w krajach Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) – udokumentowanej ścieżki dostępu z terytorium danego kraju.
Odpowiedź na pytanie „czy musimy podpisywać nasze e-faktury?” różni się w zależności od tego, gdzie faktura jest wystawiana i jakie przepisy ją regulują.
W Niemczech, Francji, Belgii, Polsce, Hiszpanii, na Węgrzech i w Holandii kwalifikowany podpis elektroniczny lub pieczęć stanowią jedną z dopuszczalnych metod zgodnie z art. 233, ale nie są obowiązkowe. Modele rozliczeniowe i wymiany danych (KSeF, francuska sieć PA, Peppol) zazwyczaj zapewniają równoważny dowód poprzez identyfikatory platformy i komunikaty o statusie. Wiele firm stosuje jednak pieczęć kwalifikowaną na poziomie archiwum, ponieważ jest to najprostszy sposób na wykazanie integralności w całym okresie przechowywania bez konieczności prowadzenia indywidualnej ścieżki audytu dla każdego procesu.
Zgodnie z rozporządzeniem eIDAS (910/2014, zmienionym rozporządzeniem 2024/1183) podpis elektroniczny należy do osoby fizycznej, natomiast pieczęć elektroniczna należy do osoby prawnej; w związku z tym na fakturach wystawianych przez przedsiębiorstwo stosuje się pieczęcie. Pieczęć kwalifikowana jest tworzona przy użyciu certyfikatu kwalifikowanego na kwalifikowanym urządzeniu do składania podpisów i zapewnia najsilniejsze prawne domniemanie integralności oraz pochodzenia we wszystkich państwach członkowskich. W przypadku gdy przepis krajowy mówi o „zaawansowanym podpisie elektronicznym opartym na certyfikacie kwalifikowanym” (sformułowanie z dyrektywy), spełnia go pieczęć kwalifikowana od unijnego dostawcy usług zaufania.
To pytanie sprawia trudności grupom działającym w kilku krajach objętych systemem rozliczeniowym. Krótka odpowiedź brzmi: czasami, częściowo i nigdy w odniesieniu do wszystkiego.
Wniosek projektowy jest prosty: traktuj przechowywanie na platformie jako udogodnienie, a nie jako swój system ewidencyjny. Różnice na poziomie modeli między systemami rozliczeniowymi, sprawozdawczymi i poaudytowymi omówiono w naszym porównaniu ciągłych kontroli transakcji i okresowej e-sprawozdawczości.
Firmy, które prowadzą archiwizację zgodnie z przepisami w kilku jurysdykcjach, zazwyczaj opierają się na tych samych elementach składowych:
eArchive firmy Infinite opiera się właśnie na tym modelu, oferując profile okresów przechowywania dostosowane do poszczególnych krajów, integrację z kwalifikowanym podpisem elektronicznym oraz formaty eksportu wymagane przez organy podatkowe, a jego aktualizacja odbywa się równolegle ze zmianami wymogów prawnych śledzonymi w naszym narzędziu Compliance Tracker.
Nie ma jednego, jednolitego okresu obowiązującego w całej UE. Dyrektywa w sprawie podatku VAT pozostawia kwestię przechowywania dokumentów w gestii poszczególnych państw członkowskich, więc ogólna zasada waha się od 4 lat w Hiszpanii do 10 lat we Włoszech i Portugalii, przy czym w Niemczech okres ten wynosi 8 lat, w Belgii i Holandii – 7 lat, a we Francji – od 6 do 10 lat w przypadku dokumentów podatkowych, których okres przechowywania upływa po 1 stycznia 2027 r. Przepisy prawa rachunkowości często przewidują dłuższe okresy przechowywania niż przepisy dotyczące podatku VAT.
W większości krajów UE nie. Zgodnie z art. 233 dyrektywy w sprawie VAT kwalifikowany podpis elektroniczny lub pieczęć elektroniczna to jeden z trzech akceptowanych sposobów zapewnienia autentyczności i integralności, obok kontroli wewnętrznych z wiarygodną ścieżką audytu oraz wymiany danych elektronicznej (EDI). Jest ona obowiązkowa w określonych systemach, takich jak system egipski, w przypadku faktur w ramach saudyjskiej fazy 2 (pieczęć kryptograficzna), w przypadku portugalskich faktur w formacie PDF od 1 stycznia 2026 r. oraz w przypadku włoskich pakietów archiwizacyjnych.
Tak, w przypadku faktur strukturyzowanych wystawionych za pośrednictwem systemu. KSeF przechowuje je przez 10 lat, licząc od końca roku wystawienia, a podatnicy nie muszą w tym okresie prowadzić oddzielnego archiwum dla tych faktur. Po upływie 10 lat lub dopóki zobowiązanie podatkowe pozostaje otwarte, a także w przypadku każdej faktury wystawionej poza systemem KSeF, podatnik musi samodzielnie przechowywać faktury.
Często, ale pod pewnymi warunkami. Niemcy zezwalają na przechowywanie w dowolnym miejscu w UE z pełnym dostępem zdalnym, Holandia zezwala na przechowywanie za granicą, o ile organ podatkowy zachowuje dostęp, a wytyczne Ministerstwa Finansów Zjednoczonych Emiratów Arabskich dopuszczają serwery zagraniczne, pod warunkiem że dokumentacja jest dostępna i możliwa do odtworzenia na potrzeby FTA. Arabia Saudyjska wymaga, aby dokumentacja była dostępna z terytorium Królestwa, a niektórzy doradcy interpretują przepisy jako nakładające wymóg korzystania z serwerów znajdujących się w kraju. Przed skonsolidowaniem archiwum w jednym regionie należy sprawdzić przepisy obowiązujące w poszczególnych krajach.
Obowiązek wystawiania faktur w Niemczech zaczyna obowiązywać 1 stycznia 2027 r., na Słowacji – tego samego dnia, w Hiszpanii – w październiku 2027 r., a w Zjednoczonych Emiratach Arabskich – w styczniu i lipcu 2027 r. W każdym z tych krajów będą wystawiane faktury, które muszą pozostawać weryfikowalne aż do końca lat 30. XXI wieku. Jeśli chcesz uzyskać przegląd aktualnych ustawień przechowywania, metod zapewniania integralności i lokalizacji danych w poszczególnych krajach lub zapoznać się z demonstracją, w jaki sposób eArchive firmy Infinite radzi sobie z tymi kwestiami, skontaktuj się z naszym zespołem ds. zgodności z przepisami dotyczącymi e-faktur.